Libertinage vandaag: wat het echt inhoudt

Libertinisme roept vandaag evenveel nieuwsgierigheid als misverstanden op. Achter dit woord schuilt niet één werkelijkheid, maar een veelheid aan praktijken, kaders en intenties. Als je hierin geïnteresseerd bent, is dat niet per se omdat je alles wilt beleven, maar vaak omdat je het wilt begrijpen. Begrijpen wat het werkelijk inhoudt, wat het verandert binnen een koppel en vooral wat het over jou zegt. Libertinisme is geen trend en ook geen moderne verplichting. Het is een intiem proces dat helderheid, communicatie en respect vraagt. In mijn ervaring zijn de mensen die het meest sereen tegenover dit onderwerp staan, degenen die de tijd nemen om zichzelf de juiste vragen te stellen voordat ze handelen.

Wat is libertinisme vandaag?

Libertinisme is een relationele en seksuele praktijk die gebaseerd is op een eenvoudig principe: wederzijdse instemming tussen instemmende volwassenen om ervaringen buiten het traditionele exclusieve kader te verkennen.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, gaat het niet om een gebrek aan regels. Vaak is het zelfs het tegenovergestelde. De betrokkenen bepalen hun grenzen, verlangens en voorwaarden heel precies. Een libertijns koppel besteedt doorgaans veel meer tijd aan gesprekken over seksualiteit, grenzen en de manier waarop de relatie werkt dan een traditioneel koppel. De schijnbare paradox: juist omdat je jezelf meer toestaat, leg je ook meer kaders vast.

We onderscheiden verschillende vormen van libertinisme:

• Imaginair libertinisme — gedeelde fantasieën, samen erotische lectuur lezen, scenario's bespreken in bed zonder ze in praktijk te brengen
• Visueel libertinisme — observeren zonder deel te nemen, locaties bezoeken zonder je op uitwisseling in te laten
• Soft exhibitionisme — jezelf tonen (in een club, op platforms) zonder lichamelijk contact
• Eenmalige ervaringen — een occasionele avond, een gerichte experiment, een reis
• Regelmatig partnerruilen — uitwisseling tussen koppels, vaak tussen bevriende koppels of binnen een vaste kring
• Mélangisme — seks met meerdere personen in dezelfde ruimte, zonder noodzakelijk van partner te wisselen
• Triolisme — een vaste of occasionele derde persoon in de intimiteit van het koppel
• Bewust solo-libertinisme — alleenstaanden die zich in deze wereld bewegen

Geen van deze benaderingen is beter dan de andere. Wat telt, is de samenhang met je eigen kader en de afstemming met je partner als je een relatie hebt. Mensen die zich goed voelen bij libertinisme zijn zelden degenen die «de grenzen verleggen»: het zijn degenen die precies het juiste niveau hebben gevonden dat bij hen past.

Een stukje geschiedenis: waar komt dit woord vandaan?

Het woord «libertijn» dateert uit het 17e-eeuwse Frankrijk. Oorspronkelijk verwees het naar mensen die zich losmaakten van religieuze dogma’s en de vrijheid van denken verdedigden. Later werd de betekenis beperkter en raakte het woord verbonden met seksuele vrijheid aan het hof van Lodewijk XIV en vervolgens in de 18e eeuw. Tegenwoordig behoudt het moderne libertinisme deze oorsprong: het wordt zowel bepaald door vrijheid van denken als door vrijheid van het lichaam. Daarom hechten veel hedendaagse libertijnen ook aan deze filosofische dimensie — ze zien zichzelf zelden als «perversen», maar eerder als mensen die voor een andere levensethiek hebben gekozen.

Libertinisme in Frankrijk: cijfers en trends

Libertinisme blijft moeilijk nauwkeurig te meten, omdat onderzoeken niet altijd het swingen, de open relatie, trio’s of andere vormen van niet-exclusiviteit onder dezelfde noemer samenbrengen. Recente gegevens over open relaties geven niettemin een goed beeld van de ontwikkeling van relatiemodellen in Frankrijk.

• 15% van de Fransen die ooit een relatie hebben gehad zegt al eens een relatie te hebben gehad waarin partners vrij waren om buiten de relatie seks te hebben.
• 8% van de Fransen zegt momenteel een open relatie te hebben.
• 23% van de Parijzenaars die ooit een relatie hebben gehad, zegt al eens een open relatie te hebben geprobeerd, tegenover 15% op nationaal niveau. Onder mensen die momenteel een relatie hebben, bedraagt dit percentage 17% in Parijs, tegenover 8% in Frankrijk.
• 14% van de mensen die momenteel in een exclusieve relatie leven zegt bereid te zijn te overwegen hun relatie open te stellen.
• Onder vrouwen met een partner is het aandeel dat zegt een open relatie te hebben gestegen van 1% in 2017 naar 5% in 2025, met 3% in 2019 en 4% in 2023.
• 89% van de mensen in een open relatie zegt tevreden te zijn met hun relatie sinds deze is geopend. Onder vrouwen loopt dit percentage op tot 91%.

Deze cijfers betekenen niet dat 15% van de Fransen zich in de strikte zin als libertijn beschouwt of clubs bezoekt. Ze laten vooral zien dat consensuele niet-exclusiviteit, die lange tijd zeer marginaal was, zichtbaarder wordt en inmiddels een meetbare minderheid van de bevolking betreft.

Bron: gegevens afkomstig uit de Ifop-studie voor Gleeden, gepubliceerd in april 2025, online uitgevoerd onder 2.000 personen die representatief zijn voor de volwassen Franse bevolking en 1.130 personen die representatief zijn voor de Parijse bevolking.

Libertijns leven versus ontrouw: het echte verschil begrijpen

Ontrouw berust op leugens. Het libertijnse leven berust op duidelijke afspraken. Dat verschil verandert alles.

In een libertijnse relatie draait het niet om exclusiviteit, maar om transparantie. Loyaliteit verdwijnt niet, maar krijgt een andere vorm: ze wordt opgebouwd rond beloften die worden uitgesproken en nagekomen. Iemand die zijn partner voorliegt over wat hij heeft gedaan, is nog steeds ontrouw, ook binnen een open relatie. Dat is een nuance die mensen van buiten deze wereld niet altijd zien: het libertijnse leven « doodt » verraad niet, maar herdefinieert het.

Maar let op: dat maakt de zaken niet eenvoudiger. Het vraagt vaak meer emotionele volwassenheid dan een klassieke relatie. In een traditionele monogame relatie zijn de regels impliciet en worden ze grotendeels gedeeld door de samenleving. In een libertijnse relatie moet elk detail worden besproken en bepaald: met wie, wanneer, hoe, waar, met welke grenzen en hoe vaak. Deze voortdurende explicitering is zowel de kracht als de moeilijkheid van dit model.

Typische regels die een libertijns stel zichzelf oplegt

Elk stel bepaalt zijn eigen regels, maar vaak keren dezelfde basisprincipes terug:

• Altijd samen (nooit alleen) — of juist toestemming voor solo-ervaringen
• Geen gevoelens / geen herhaalde afspraakjes met dezelfde persoon
• Altijd een condoom, ook bij orale seks
• Niet bij ons thuis / geen uitnodigingen van buitenaf bij ons thuis
• Absoluut vetorecht: als een van beiden zich niet op zijn gemak voelt, stopt alles
• Na elke ervaring standaard nabespreken
• Een codewoord om tijdens het moment zelf een stil ongemak aan te geven
• Volledige transparantie: alles vertellen en niets verbergen

Voor meer context over de dynamiek binnen een relatie bij deze kwesties behandelt de relatiegids ook aanvullende aspecten.

Communicatie in het libertijnse leven: wat echt het verschil maakt

Je « slaagt » niet in het libertijnse leven dankzij één gesprek. Het is een voortdurend proces.

Vooraf, tijdens en achteraf: elke fase telt. Het verschil wordt gemaakt door het vermogen om zonder filter te praten… maar ook om te luisteren zonder meteen in de verdediging te schieten.

In de praktijk ontdekken veel koppels onderwerpen die ze nooit eerder hadden besproken: jaloezie, angst voor vergelijking, behoefte aan bevestiging, tot dan toe verborgen fantasieën en verwachtingen die al jaren onuitgesproken waren. Dit « onthullende » effect wordt vaak beschreven als een van de onverwachte voordelen van libertinisme — zelfs voor koppels die uiteindelijk niet tot actie overgaan.

De 3 momenten van het libertijnse gesprek

Vooraf — je bepaalt het kader. De verlangens, angsten, absolute grenzen, favoriete situaties en het gewenste tempo. Dit gesprek moet in alle rust plaatsvinden, niet vlak voordat je uitgaat en niet tijdens een ruzie of na een paar drankjes.

Tijdens — je blijft aandacht hebben voor elkaar. Een blik, een hand die wordt neergelegd, een afgesproken codewoord: alles kan aangeven dat het tempo moet worden verlaagd of dat er moet worden gestopt. Ervaren libertijnse koppels ontwikkelen onderling een zeer verfijnde non-verbale taal.

Na afloop — de « nabespreking ». Veel koppels maken er een ritueel van: de volgende dag samen koffie drinken, een wandeling maken of rustig iets drinken. Je deelt je gevoelens, wat je leuk vond, wat je minder beviel en wat je wel of niet opnieuw zou doen. Dit gesprek is vaak wat het koppel op lange termijn het sterkst hechter maakt.

Toestemming: een niet-onderhandelbare basis

Toestemming is geen « ja » dat je eenmaal voor altijd geeft. Ze evolueert voortdurend.

Toestemming kan op elk moment en zonder uitleg worden ingetrokken. Dat is een fundamentele regel. Je kunt tegen de ene persoon ja zeggen en tegen een andere nee, ja zeggen tegen de ene handeling en nee tegen een andere, ja zeggen op het ene moment en vijf minuten later van gedachten veranderen. Niemand kan je dat kwalijk nemen: dat is zelfs de culturele norm binnen deze kringen.

In respectvolle libertijnse kringen staat dit begrip centraal. Het uit zich zowel in woorden als in aandacht voor non-verbale signalen. Mijn artikel over toestemming en nieuwe relationele dynamieken gaat dieper in op dit belangrijke begrip en licht de mechanismen van actieve toestemming en de dagelijkse toepassing ervan toe.

Toestemming bij volmacht bestaat niet

Een essentieel punt dat vaak verkeerd wordt begrepen: je partner kan niet « in jouw plaats » instemmen. Zelfs binnen een zeer hecht koppel geeft elke persoon zelf toestemming voor wat hem of haar rechtstreeks aangaat. Een man die zegt: « ga maar met hem, dat vind ik niet erg » spreekt alleen voor zichzelf. De betrokken vrouw moet zelf, zonder druk, ja zeggen tegen de andere man.

Deze regel beschermt iedereen en voorkomt situaties waarin iemand het gevoel heeft dat diegene moet meegaan om de partner «niet teleur te stellen». In serieuze clubs is het personeel getraind om situaties te herkennen waarin iemand meer lijkt «mee te gaan» dan «zelf te kiezen», en zal het indien nodig ingrijpen.

Bescherming en veiligheid: een essentiële pijler

Swingen brengt een grotere verantwoordelijkheid met zich mee op het gebied van seksuele gezondheid.

Het gebruik van condooms, regelmatige screenings en communicatie over de praktijken maken integraal deel uit van deze aanpak.

Een onbeschermde praktijk weigeren is een normale en gerespecteerde grens. In het serieuze swingersmilieu is deze regel zo ingeburgerd dat iemand die druk probeert uit te oefenen om ervan af te zien, onmiddellijk als onbetrouwbaar wordt beschouwd en diens naam negatief kan rondgaan in de netwerken.

Soa-screening: een aanbevolen ritme

Voor een actief swingerskoppel raden artsen aan om elke 3 tot 6 maanden een volledige soa-screening te laten doen. De standaardscreening omvat: hiv, hepatitis B en C, syfilis, chlamydia en gonorroe. Afhankelijk van de praktijken voegen sommige artsen het humaan papillomavirus en herpes toe.

In Frankrijk bieden de CeGIDD (gratis centra voor informatie, screening en diagnostiek) deze tests gratis en zonder recept aan, in alle middelgrote steden. De resultaten zijn vertrouwelijk en worden nooit zonder toestemming doorgegeven aan de werkgever, de verzekeraar of het centrale medisch dossier.

Bij seksueel contact met een risico (gescheurd condoom, vergeten condoom) moet PEP (postexpositieprofylaxe) binnen 48 uur worden ingenomen om effectief te zijn tegen hiv. Het is 24 uur per dag beschikbaar op de spoedeisende hulp van ziekenhuizen. Dit is informatie die iedere verantwoordelijke swinger moet kennen.

Het juiste glijmiddel gebruiken

Een geschikt glijmiddel vermindert het risico op overdracht van soa's aanzienlijk, doordat het microbeschadigingen voorkomt die als toegangspoort voor virussen dienen. Het is een basale voorzorgsmaatregel, maar wordt vaak verwaarloosd. Glijmiddelen op waterbasis zijn compatibel met alle condooms en alle seksspeeltjes. Voor langdurige of anale seks biedt siliconen een betere houdbaarheid.

Fantasie versus werkelijkheid: wat velen pas te laat ontdekken

Swingen wordt vaak geïdealiseerd. In werkelijkheid zijn emoties wel degelijk aanwezig.

Jaloezie is bijvoorbeeld geen mislukking. Het is een aanwijzing. Ze helpt je te begrijpen wat je echt raakt. Een veelgemaakte fout is haar met wilskracht te willen «onderdrukken». Jaloezie laat zich niet rationaliseren: je erkent haar, laat haar toe en doorleeft haar. Vaak verliest ze aan lading door haar te benoemen, niet door haar te ontkennen.

In mijn ervaring zijn de meest evenwichtige mensen degenen die deze emoties accepteren in plaats van ze te proberen onderdrukken. Sommige stellen stoppen na enkele maanden met libertinisme omdat de jaloezie te sterk is, en dat is volkomen legitiem. Andere stellen maken een fase van intense jaloezie door en ontdekken vervolgens dat die met de tijd en het vertrouwen afneemt. Er bestaat geen juiste reactie: er is jouw reactie, waar je naar moet luisteren.

Andere veelvoorkomende emoties

Naast jaloezie ontstaan er vaak andere emoties die beginners verrassen:

Compersion — het plezier dat je voelt wanneer je je partner een positieve ervaring met iemand anders ziet beleven. Dit is vaak de meest verwarrende emotie voor mensen die uit een monogaam kader komen: hun hele leven lang is hun het tegenovergestelde geleerd.

De vergelijking — in het begin onvermijdelijk, maar ze neemt af met ervaring. Je begrijpt al snel dat de vergelijking niet opgaat: iedereen is anders en prestaties vergelijken heeft in een context met wederzijdse instemming geen enkele betekenis.

De angst om iemand te verliezen — de angst dat je partner «iemand beters vindt» en vertrekt. Volgens statistische gegevens uit deze wereld gebeurt juist het tegenovergestelde het vaakst: stabiele libertijnse stellen blijven doorgaans langer bij elkaar dan gemiddeld, op voorwaarde dat ze vooraf duidelijke afspraken hebben gemaakt.

Als deze vragen aansluiten bij specifieke fantasieën, biedt mijn artikel over seksuele fantasieën aanvullende inzichten.

Libertinisme en relaties: versterken of verzwakken?

Libertinisme redt geen relatie. Het versterkt wat er al is.

Een sterk stel kan hierin een nieuwe vorm van dialoog vinden. Een kwetsbaar stel kan met duidelijker zichtbare spanningen te maken krijgen.

Daarom raad ik altijd aan om eerst de balans op te maken, niet achteraf. Als jullie relatie een moeilijke periode doormaakt, of als een van jullie libertinisme voorstelt om «wat meer pit» in de relatie te brengen, is de kans dat het goed gaat klein. Omgekeerd kan een stel dat goed functioneert, met elkaar communiceert en vertrouwen heeft, in libertinisme een vorm van verkenning vinden die hun verbondenheid versterkt.

Signalen dat een stel er «klaar voor» is

• De communicatie verloopt al goed over moeilijke onderwerpen (geld, familie, conflicten)
• Beide partners hebben samen een bevredigend seksleven
• Het onderlinge vertrouwen is sterk en hangt niet af van voortdurend bewijs
• Het idee van partnerruil komt van beiden, niet van één partner die de ander meesleept
• Beiden hebben de tijd genomen om informatie in te winnen, te lezen en diepgaand te praten
• Er is momenteel geen crisis die «gerepareerd» moet worden

Signalen dat een stel er niet klaar voor is

• Een van beiden stelt het voor om «de relatie te redden»
• Een duidelijk onevenwicht in verlangen (de een is erg enthousiast, de ander zeer terughoudend)
• Bestaande onopgeloste spanningen
• Ziekelijke jaloezie bij een van de partners
• Een kwetsbaar zelfbeeld (met een groot risico op pijn bij afwijzing door anderen)
• Een prille relatie (minder dan 2 jaar): te vroeg om de dynamiek goed te beheersen

Om te beoordelen of de frequentie van seks binnen jullie relatie in balans is, biedt mijn artikel over de frequentie van seksueel contact concrete aanknopingspunten. En als je door een verminderd verlangen overweegt aan partnerruil te doen, lees dan eerst dit artikel over verminderd verlangen — vaak ligt de oplossing niet in partnerruil, maar in dieper werk aan de relatie zelf.

Kledingvrijheid en respect: een vaak verkeerd begrepen werkelijkheid

In parenclubs kunnen outfits zeer onthullend zijn, maar dat betekent nooit dat er stilzwijgend toestemming is gegeven.

Respect staat er vaak hoger in het vaandel dan in traditionele uitgaansgelegenheden. Toestemming blijft de centrale regel. Dat is een paradox die veel vrouwen verrast wanneer ze voor het eerst door de deur stappen: ze verwachten een plek waar ze zich zullen moeten «verdedigen», maar ontdekken juist een omgeving waar toenaderingen meer volgens duidelijke regels verlopen, respectvoller zijn en sneller worden bestraft dan in een gewone discotheek.

De dresscode in een parenclub

De kledingvoorschriften verschillen per club. Sommige clubs eisen een chique outfit (jurk, hoge hakken, pak), andere accepteren sexy casual kleding en weer andere werken met specifieke thema's (lingerieavond, gemaskerd bal, latexavond, avond in jaren 20-stijl). Controleer vóór je komt het kledingbeleid om te voorkomen dat je aan de deur wordt geweigerd.

Zeer onthullende outfits zijn noch verplicht, noch verwacht. Veel koppels komen in gewone kleding, kleden zich ter plaatse om in de kleedkamers of kiezen ervoor de hele avond een elegante outfit te dragen. Niets verplicht je om je letterlijk «bloot te geven».

Libertijnse clubs: hoe werkt het echt?

Libertijnse clubs zijn sterk gereguleerde ruimtes. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, wordt niets opgedrongen.

Je kunt observeren, praten of gewoon kennismaken zonder mee te doen. Veel stellen besteden hun eerste avonden (of zelfs al hun avonden) aan observeren en dichter bij elkaar komen door naar anderen te kijken. Dat is geen mislukking, maar een echte manier om libertinisme te beleven, die soms « bewust voyeurisme » wordt genoemd.

Als je de omgangsregels wilt begrijpen, raad ik ook deze gids met regels voor een libertijnse avond aan.

Onlineplatforms

Naast fysieke clubs verloopt modern libertinisme ook via gespecialiseerde platforms waar stellen elkaar ontmoeten, met elkaar praten en hun affiniteiten controleren voordat ze elkaar in het echt zien. Deze voorafgaande stap verandert de ervaring aanzienlijk: je komt met op elkaar afgestemde verwachtingen naar de club of organiseert ontmoetingen buiten de club om.

Om een van de bekendste libertijnse platforms in Frankrijk te ontdekken, legt mijn artikel over Gleese en zijn community uit hoe dit type platform werkt en voor wie het bedoeld is.

De grenzen van libertinisme

Niet alles is altijd eenvoudig. Bepaalde moeilijkheden komen vaak terug:

• Verschil in tempo binnen de relatie — de een wil elk weekend opnieuw, de ander één keer per kwartaal
• Vergelijking met anderen — lichaam, leeftijd, ervaring, mate van zelfvertrouwen
• Emotionele vermoeidheid — libertinisme vraagt psychische energie, niet alleen fysieke energie
• Impact op de sociale kring — moeite om er buiten het milieu over te praten, risico op stigmatisering
• Relationele complicaties — onverwachte gevoelens voor een externe partner
• Verschil tussen verwachtingen en werkelijkheid — fantasie en werkelijkheid komen niet altijd overeen
• Moeite om « terug te keren » — na een libertijnse periode kan opnieuw voor exclusiviteit kiezen ingewikkeld zijn

Je grenzen erkennen voorkomt dat je de weg kwijtraakt. Sommige stellen stoppen na meerdere jaren van een bevredigend libertijns leven, simpelweg omdat hun behoefte is veranderd. Dat is geen mislukking en ook geen verraad aan het model: het bewijst dat je naar jezelf blijft luisteren.

Waarom je erin verdiepen… of juist niet

Voordat je eraan begint, stel jezelf een eenvoudige vraag: waarom?

Nieuwsgierigheid, verlangen naar vernieuwing, behoefte aan bevestiging, op zoek gaan naar verloren erotische intensiteit, de fantasie om een idee helemaal uit te leven… alle antwoorden zijn geldig, zolang ze bewust worden gekozen en gedragen.

Er bestaan daarentegen ook verkeerde redenen, die het verdienen om herkend te worden: de ander een plezier doen zonder er echt zin in te hebben, een relatie in crisis redden, een emotionele leegte opvullen, iemand iets bewijzen (een ex-partner, je omgeving of jezelf). Wanneer libertinisme uit een van deze motieven voortkomt, wordt het zelden een goede ervaring.

En vooral: niet gaan is net zo goed een legitieme beslissing. Libertinisme is niet «superieur» aan monogamie en evenmin een meer geëvolueerde relatievorm. Het is een andere vorm, die bij sommige mensen past en bij andere niet. Kiezen voor een exclusieve relatie, bewust en niet uit gewoonte, is een even sterke en samenhangende keuze als je openstellen voor andere vormen.

Conclusie

Libertinisme is tegenwoordig een praktijk die veel verder gaat dan de bijbehorende clichés. Het is een rijke, gereguleerde wereld die helderheid, communicatie en volwassenheid vereist. Het kan een sterke relatie verrijken of de zwakke plekken van een kwetsbare relatie blootleggen. Het is op zichzelf noch verplicht, noch aan te raden: het gaat vooral om persoonlijke afstemming en de juiste timing.

Als je overweegt het te proberen, neem dan de tijd om het kader goed te begrijpen, diepgaand met je partner te praten, je te informeren over de omgangsregels en een goede plek te kiezen om te beginnen. Bewust beleefd libertinisme kan een verrijkend avontuur zijn; wanneer het overhaast of onder druk wordt beleefd, kan het juist beschadigen wat je wilde beschermen.